input – program pyta użytkownika

Czego się nauczysz

Do tej pory wszystkie dane były wpisane w kodzie – żeby je zmienić, trzeba było edytować program. Od dziś program sam poprosi o wartość, a ty podasz ją w trakcie działania.

Po tej lekcji:

• pobierzesz od użytkownika tekst i liczbę,
• powiesz, jakiego typu jest wynik funkcji input,
• przekonwertujesz pobraną wartość na liczbę już w momencie pobierania,
• napiszesz program w schemacie: pobierz, policz, wypisz.

Program zaczyna rozmawiać

imie = input("Podaj imie: ")
print(f"Czesc, {imie}!")

Funkcja input zatrzymuje program, wyświetla komunikat, czeka na wpisanie tekstu i naciśnięcie Enter. To, co wpisano, oddaje jako wynik.

• Komunikat podajesz w nawiasie, w cudzysłowie.
• Warto zakończyć go dwukropkiem i spacją – wpisywany tekst nie sklei się wtedy z pytaniem.

input zawsze zwraca tekst. Zawsze.

Nawet gdy wpiszesz liczbę. Wpisanie 17 daje napis "17", a nie liczbę 17. Python nie zgaduje, co miałeś na myśli – wszystko, co przychodzi z klawiatury, jest tekstem.

wiek = input("Wiek: ")
print(type(wiek))   # <class 'str'>
print(wiek + 1)     # TypeError!

Rozwiązanie znasz z lekcji 3: obudować input konwersją.

wiek = int(input("Wiek: "))
print(wiek + 1)     # działa

Kolejność nawiasów: najpierw wykonuje się input w środku, a dopiero jego wynik trafia do int.

Trzy przypadki, które wystarczą

• Liczba całkowita (wiek, ocena, ilość): wiek = int(input("Wiek: "))
• Liczba z kropką (cena, waga, średnia): cena = float(input("Cena: "))
• Tekst (imię, nazwa, hasło): imie = input("Imie: ") – bez konwersji

Na egzaminie w zdecydowanej większości przypadków wystarczy int(input(...)).

Pamiętaj o pułapkach z lekcji 3: int("4.5") i float("4,25") z przecinkiem nie zadziałają.

Schemat: pobierz, policz, wypisz

Trzy kroki, które od teraz będą wracać w każdym programie.

a = int(input("Bok a: "))      # 1. POBIERZ
b = int(input("Bok b: "))
pole = a * b                   # 2. POLICZ
obwod = 2 * (a + b)
print(f"Pole: {pole}")         # 3. WYPISZ
print(f"Obwod: {obwod}")

• Każdą wartość pobieraj osobnym poleceniem input.
• Konwertuj od razu przy pobieraniu, nie później.
• Wynik wypisuj f-stringiem, z sensownym opisem.

Ten program wywali się, jeśli zamiast liczby wpiszesz literę. Naprawą zajmiemy się na następnej lekcji.

Spróbuj sam

Kod z tej lekcji czeka na twoje dane. Po kliknięciu „Uruchom” pod wynikiem pojawi się pole do wpisania – wpisz liczbę i naciśnij Enter.

• Uruchom program dwa razy: raz wpisz liczbę, raz literę. Przeczytaj komunikat błędu – przyda się na następnej lekcji.
• Na górze kodu są zakomentowane przykłady z input. Usuń z nich # i sprawdź, jak działają.

Zadania z lekcji:

1. Program pyta o imię i wiek, a potem wypisuje zdanie: „Anna, za rok będziesz mieć 18 lat”.
2. Program pyta o dwa boki prostokąta i wypisuje jego pole oraz obwód.
3. Program pyta o trzy oceny i wypisuje ich średnią z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
4. Program pyta o cenę netto i wypisuje cenę brutto przy stawce 23 procent. Cena ma być liczbą z kropką, więc użyj float.
5. Uruchom dowolny ze swoich programów i wpisz literę zamiast liczby. Zapisz w komentarzu treść komunikatu błędu.

Sprawdź się

• Pobiorę od użytkownika tekst i liczbę.
• Powiem, jakiego typu jest wynik funkcji input.
• Przekonwertuję pobraną wartość na liczbę już w momencie pobierania.
• Napiszę program w schemacie: pobierz, policz, wypisz.

Na następnej lekcji: co zrobić, gdy użytkownik wpisze bzdurę. Nauczysz się przechwytywać błędy tak, żeby program nie przerywał działania.