Parametry funkcji – jedna funkcja, wiele różnych danych

Czego się nauczysz

Funkcja, która zawsze robi to samo, przydaje się rzadko. Dzięki parametrom ta sama funkcja działa na różnych danych. Przy okazji poznasz mechanizm – wartość domyślną – który w klasie piątej okaże się jednym z najczęstszych miejsc utraty punktów na egzaminie.

Po tej lekcji:

• napiszesz funkcję z dwoma parametrami i wywołasz ją kilka razy,
• wyjaśnisz różnicę między parametrem a argumentem,
• dodasz parametrowi wartość domyślną i pominiesz go przy wywołaniu,
• będziesz wiedzieć, dlaczego zmienna z wnętrza funkcji nie działa na zewnątrz.

Parametr i argument

Dwa słowa na dwie strony tej samej rzeczy:

• Parametr to nazwa w nawiasie przy definicji funkcji. Puste miejsce, które czeka na wypełnienie.
• Argument to konkretna wartość, którą podajesz przy wywołaniu.

def powitaj(imie, miasto):
    print(f"{imie} z {miasto}")

powitaj("Anna", "Gdynia")   # Anna z Gdynia
powitaj("Gdynia", "Anna")   # Gdynia z Anna
powitaj("Anna")             # TypeError!

Kolejność ma znaczenie

Pierwszy argument trafia do pierwszego parametru, drugi do drugiego. Liczy się wyłącznie kolejność.

Wywołanie z nieprawidłową liczbą argumentów kończy się błędem TypeError. Funkcja z dwoma parametrami wymaga dokładnie dwóch wartości.

Można też podać argumenty z nazwą – wtedy kolejność przestaje mieć znaczenie:

powitaj(miasto="Gdynia", imie="Anna")

Zmienne wewnątrz funkcji zostają w środku

def policz():
    wynik = 42
    return wynik

print(policz())   # 42
print(wynik)      # NameError

Zmienna utworzona w środku funkcji przestaje istnieć w chwili jej zakończenia. Na zewnątrz nie da się do niej sięgnąć.

• To zaleta, nie ograniczenie: funkcja nie może przypadkiem zepsuć reszty programu.
• Jeśli chcesz przekazać wynik na zewnątrz, służy do tego wyłącznie return.

Jeśli zmienna w funkcji ma taką samą nazwę jak zmienna na zewnątrz, to są dwie różne zmienne – ta w funkcji „zasłania” zewnętrzną tylko na czas działania funkcji.

Argument domyślny – parametr, który można pominąć

Jeśli po nazwie parametru dopiszesz znak równości i wartość, parametr staje się opcjonalny. Pominięty przy wywołaniu przyjmie wartość zapasową.

def powitaj(imie, slowo="Czesc"):
    return f"{slowo}, {imie}!"

print(powitaj("Anna"))            # Czesc, Anna!
print(powitaj("Anna", "Witaj"))   # Witaj, Anna!

• Parametry z wartością domyślną muszą stać na końcu listy parametrów. Inaczej dostaniesz SyntaxError.
• Możesz mieć kilka takich parametrów naraz.

Dlaczego to jest ważniejsze, niż wygląda

Python, w odróżnieniu od C#, nie umie mieć dwóch konstruktorów. Arkusz egzaminacyjny ze stycznia 2026 zawiera osobną uwagę: w Pythonie należy utworzyć jeden konstruktor z domyślną wartością argumentu None.

Mechanizm poznajesz dziś. Zastosujesz go w klasie piątej, przy pisaniu klasy na egzamin.

Spróbuj sam

W kodzie z lekcji usuń # z linii print(wynik_lokalny) i uruchom program – zobaczysz, że zmienna z wnętrza funkcji na zewnątrz nie istnieje. Potem wywołaj funkcję przywitaj z własnym powitaniem.

Zadania z lekcji:

1. Napisz funkcję pole_prostokata(a, b) zwracającą pole. Wywołaj ją dla trzech różnych par wymiarów.
2. Napisz funkcję ile_powyzej(lista, prog=4), która zwraca liczbę elementów większych od progu. Wywołaj ją raz bez drugiego argumentu i raz z argumentem 2.
3. Napisz funkcję najwieksza(lista) zwracającą największy element bez używania funkcji max. Pamiętaj, żeby zacząć od pierwszego elementu listy.
4. Napisz funkcję powitaj(imie, powitanie="Czesc") i sprawdź, co się stanie, gdy zamienisz kolejność parametrów w definicji. Zapisz komunikat błędu w komentarzu.

Sprawdź się

• Napiszę funkcję z dwoma parametrami i wywołam ją kilka razy.
• Wyjaśnię różnicę między parametrem a argumentem.
• Dodam parametrowi wartość domyślną i pominę go przy wywołaniu.
• Wiem, dlaczego zmienna z wnętrza funkcji nie działa na zewnątrz.

Na następnej lekcji: dane od użytkownika. Program przestanie działać na wartościach wpisanych na sztywno i zacznie pytać osobę przy klawiaturze.